Josje Hattink
Waterwolf

Deze winter heeft Josje Hattink zich verscholen in de bosschages van Eiland Brienenoord. Gekleed in een knaloranje jas wist zijn onzichtbaar te blijven voor het beest dat rondwaart op en om het eiland. Ze zocht naar sporen en sprak met onwetende wandelaars. Hadden zij de waterwolf al gezien?

Waterwolf gaat over de animalisering van de natuur op en rondom het eiland Brienenoord. De natuur is vanzelfsprekend, maar het is de mens die er duiding aan geeft. In Nederland zijn we daar goed in. Natuurgebieden worden graag omlijnd met tekst en uitleg en nietsvermoedende bezoekers krijgen de feiten op een presenteerblaadje langs het wandelpad. Hattink wil laten zien dat juist daar de verbeelding met ons aan de hal gaat. Informatie maakt de waarheid niet waterdicht. We worden beïnvloed door verhalen en dat wat gezegd wordt. Gezegdes die niet langer metaforisch, maar letterlijk worden gebruikt. Echt gezegd wordt echt waar.

De waterwolf is geen echte wolf. Het is een oud- en oer-Hollands begrip dat wordt gebruikt om de angst voor het stijgende water te duiden. De waterwolf komt eraan! Het is een waarschuwing en een constatering ineen. De waterwolf ligt altijd op de loer. Op een eiland als dat van Brienenoord is zo’n duiding dubbelzinnig: enerzijds waant men zich veilig voor beestachtige indringers van de wal. Het water is als een slotgracht en dat wat op het eiland leeft en beweegt valt gemakkelijk te beheren. Maar anderzijds is die veiligheid slechts schijn. Het water sluipt en kruipt met de getijden, maar blijft onvoorspelbaar.

De waterwolf was er altijd al. Hier is geen sprake van teruggekeerde wildernis, dit beest zal er altijd zijn. Misschien zijn we hem vergeten? Zijn we gewend geraakt aan zijn aanwezigheid en zijn we de angst langzaamaan verloren? Is hij onzichtbaar geworden. Hoewel de waterwolf van nature onzichtbaar is, zijn er veel sporen te vinden op het eiland. Hattink verbeeldt de aanwijzingen: de plukjes vacht die achterblijven wanneer hij de aan de wal klautert. Pootafdrukken in de modderige grond. Vraatzuchtige resten, her en der
verspreid, en soms zelfs hele karkassen, achtergelaten aan de waterkant. De bezoeker van dit natuurgebied wordt met informatieborden over het eiland geleid en dwaalt langzaam af van de werkelijkheid. De waterwolf is echt.